اسطوره ها و افسانه هاى قديمى است ؟ بعد از آنكه همه فكرهايش را كرد اينطور اندازه گيرى كرد كه بگويد : قرآن سحرى از كلام بشر است ، چون بين زن و شوهر و پدر و فرزند جدايى مىاندازد . * ( « فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ » ) * - اين جمله - به طورى كه از سياق بر مىآيد - نفرينى است بر او ، نظير جمله « قاتَلَهُمُ اللَّه أَنَّى يُؤْفَكُونَ » « 1 » و جمله * ( « ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ » ) * تكرار همان نفرين و تاكيد آن است . * ( « ثُمَّ نَظَرَ ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ ثُمَّ أَدْبَرَ وَاسْتَكْبَرَ فَقالَ إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ إِنْ هذا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ » ) * اين آيات حال وليد را كه بعد از تفكير و تقدير به خود گرفته بود ممثل مىسازد ، و با لطيفترين و در عين حال رساترين تمثيلى مجسم مىكند ، چون معناى اينكه فرموده * ( « ثُمَّ نَظَرَ » ) * به طورى كه از سياق استفاده مىشود - اين است كه : وى بعد از تفكير و تقدير مثل كسى نظر كرد كه مىخواهد درباره امرى كه از او نظريه خواسته باشند ، نظريه بدهد . * ( « ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ » ) * - فعل « عبس » از ماده عبوس است كه به معناى تقطيب چهره است ، در مجمع البيان مىگويد : عبوس كردن چهره و تقطيب و تكليح آن در معنا نظير همند ، و جامع همه ، ترش كردن رو ، و گرفتگى صورت است در مقابل طلاقت و بشاشت كه به معناى گشاده رويى است . و فعل « بسر » از مصدر « بسور » است ، كه به معناى بىميلى و كراهت نمايان از چهره است . پس معناى جمله اين است كه وليد بعد از نظر كردن ، چهره خود را گرفت و اظهار كراهت نمود « 2 » . * ( « ثُمَّ أَدْبَرَ وَاسْتَكْبَرَ » ) * - « ادبار از هر چيزى » به معناى اعراض از آن است ، و « استكبار » به معناى امتناع ورزيدن از در كبر و طغيان است ، و اين دو يعنى ادبار و استكبار از احوالات روحى و درونى است ، و اگر آن را فرع و نتيجه تمثيل بر نظر و عبوس و بسور كه از احوالات ظاهر و محسوس آدمى است گرفته ، از اين جهت است كه اثر ادبار و استكبار وليد در ظاهر حالش هم اثر گذاشته ، و آن اثر را قرآن كريم نقل كرده كه گفت : * ( « إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ . . . » ) * ، و به همين جهت اين جمله را با فاى تفريع و نتيجه گيرى عطف كرده ، فرمود : * ( « ثُمَّ أَدْبَرَ وَاسْتَكْبَرَ فَقالَ إِنْ هذا . . . » ) * و گر نه مىتوانست اين را هم با كلمه « ثم » عطف كند . * ( « فَقالَ إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ » ) * - يعنى در نتيجه ادبار و استكبار ، باطن خود را اينطور

--> ( 1 ) خدا ايشان را هلاك و نابود كند ، چگونه دروغ مىگويند ؟ ! سوره توبه ، آيه 30 . ( 2 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 386 .